Америкалық ғалымдар: Солтүстік Қазақстанда су қауіпсіз

Солтүстік Қазақстан облысында ауыл шаруашылығы дақылдарын суаруға пайдаланылатын судың сапасы өте жоғары екені анықталды. Мұндай қорытындыға Аризона университеті мен Kozybayev University ғалымдары екі жыл бойы жүргізген бірлескен зерттеу нәтижесінде келді.

Жобаның нәтижелерін Аризона университетінің профессорлары Ирина Панюшкина мен Чарльз Герба Kozybayev University басшылығымен өткен кездесуде таныстырды.

Солтүстік Қазақстан облысында өткен зерттеу жұмыстары суармалы судың сапасын бағалауға арналды. Ғалымдар 63 су көзінен алынған 138 су үлгісін зерттеді. Олардың қатарында өзендер, каналдар, көлдер, тоғандар және ұңғымалар бар. 

Зерттеу барысында ірі ауыл шаруашылығы кәсіпорындары мен шағын шаруашылықтар пайдаланатын жерүсті және жерасты су көздері қамтылды.

Мамандар судың микробиологиялық қауіпсіздігіне ерекше назар аударды. Бұл ауыл шаруашылығы үшін аса маңызды, өйткені ластанған су ауру тудыратын микроорганизмдердің таралу көзіне айналып, көкөністер мен жемістердің қауіпсіздігіне әсер етуі мүмкін.

Зерттеу нәтижелері ғалымдардың өзін де қуантты: өңірдегі судың сапасы өте жоғары, ал бактериялардың мөлшері төмен деңгейде екені анықталды.

Ирина Панюшкинаның айтуынша, бұған Солтүстік Қазақстандағы ауыл шаруашылығы өндірісінің ұйымдастырылу ерекшеліктері маңызды рөл атқарады. Көп жағдайда су көздері мен суару станциялары мал ұсталатын орындардан, елді мекендерден және ауыл шаруашылығы алқаптарынан қашық орналасқан. Мұндай аумақтық бөлініс судың микробиологиялық ластану ықтималдығын төмендетеді.

Ғалымдар мұндай тәсілдің басқа өңірлер үшін де қызығушылық тудыратынын және оны суару жүйесін тиімді ұйымдастырудың үлгісі ретінде қарастыруға болатынын атап өтті.

Kozybayev University ректоры Ербол Исакаев Аризона университетімен ынтымақтастықтың сенім мен тұрақты өзара іс-қимылға негізделген берік серіктестікке айналғанын атап өтті.

«Біз серіктестер деңгейінен жақсы достар деңгейіне өттік», – деді ректор.

Бұл тәсіл Мемлекет басшысының халықаралық жоғары оқу орындарының филиалдарымен стратегиялық серіктестікті дамыту жөніндегі ұстанымына сәйкес келеді. Олардың міндеті – тек академиялық бағдарламаларды жүзеге асыру ғана емес, сонымен қатар технологиялық мәселелерді шешу, тәжірибе алмасу және өңір мен ел экономикасының дамуына ықпал ететін заманауи зерттеулер жүргізу.

Аграрлық бизнес өкілі Ерлан Зикирин кәсіпорындар, университет және аграрлық сала мамандары арасындағы өзара іс-қимылдың маңыздылығын атап өтті. Оның айтуынша, бизнестің қаржылық мүмкіндіктерін, университеттің ғылыми сараптамасын және агрономдардың практикалық тәжірибесін біріктіру тиімді шешімдер әзірлеуге және оларды тікелей өндірісте енгізуге мүмкіндік береді.