Қозыбаев университетінде функционалдық геномика және биоинформатика мектебі екінші жыл қатарынан ұйымдастырылып, жас зерттеушілерге жаңа мүмкіндіктер алаңын ұсынып келеді. Ол заманауи деректер жиынтығымен жұмыс істеу және әртүрлі геномдық секвенирлеу платформаларында практикалық тәжірибе алу үшін ауқымды аймақтық алаңға айналды. Биылғы іс-шараны Қозыбаев университеті жанындағы Агроқұзыреттер орталығы Аризона университетінің геномика институтымен бірлесіп ұйымдастырды. «Азық-түлік қауіпсіздігі – ұлттық қауіпсіздіктің ажырамас негізі. Геномиканың жаңа әдістері Қазақстанға еліміздің әр өңірінің климаттық және топырақ ерекшеліктеріне бейімделген күріш пен бидайдың отандық жаңа сұрыптарын іріктеуді жеделдетуге көмектесе алады», – деді Аризона геномика институтының директоры, профессор Род А.Винг. Мектепте Қазақстан, Әзербайжан, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Сауд Арабиясынан 14 зерттеуші білім алады. «Бүгінде мен күріш пен бидай секілді стратегиялық дақылдарды дамыту бағдарламасын ұсынып отырмын. Қозыбаев университетінің Агроқұзыреттер орталығы мен Аризона университетінің бастамасының арқасында Ислам азық-түлік қауіпсіздігі ұйымына мүше елдердің өкілдерін осында шақыру мүмкіндігіне ие болдық. Бұл – бірегей мүмкіндік, себебі стратегиялық өнімдер бағдарламасы аясында Қазақстанда енгізіліп жатқан тәжірибені зерделеп, мұндай бастамаларды ел ішінде ғана емес, одан тыс жерлерде де кеңейтуге мүмкіндік алып отырмыз», – деді Ислам азық-түлік қауіпсіздігі ұйымының бағдарламалық менеджері Шахло Атабаева. Курс 5 күнге жоспарланған және бактериялық әрі эукариоттық геномдарды жинақтау мен аннотациялау, геномдық браузерлермен және деректермен жұмыс істеу бойынша бірнеше модульден тұрады. Әр күн 4 сағаттық дәріс пен 4 сағаттық практикалық сабақтарды қамтиды. Жұмыстың негізгі бағыты ел үшін стратегиялық маңызы бар дақылдар – бидай мен күрішке арналды. Зерттеушілер осы ауыл шаруашылығы дақылдарының көрсеткіштерін жақсарту және селекция тәсілдерін жаңғырту бағытында жұмыс істейді. Қазіргі уақытта Агроқұзыреттер орталығы халықаралық серіктестермен бірлесіп, Қазақстан өңірлерінің қажеттіліктерін ескере отырып, күріш, бидай және жүгері жобаларына геномдық селекция технологияларын енгізу алгоритмін әзірлеп жатыр. Дәрістерді генетика саласындағы әлемге танымал ғалымдар оқиды. Олардың қатарында өсімдік геномдарын, әсіресе күріш пен басқа да ауыл шаруашылығы дақылдарын зерттеулерімен белгілі жетекші ғалым-генетик, профессор Род Винг бар. Сондай-ақ Италиядан АҚШ-қа дейінгі кең халықаралық тәжірибесі бар геномика және биоинформатика саласының беделді маманы, Қозыбаев университетінің профессоры Андреа Дзукколо дәріс оқиды. Онлайн форматта өтетін сабақтарға Сауд Арабиясы, Ұлыбритания және АҚШ ғалымдары да қатысады. Мұндай курстар университетте алғаш рет тек Қазақстанда ғана емес, бүкіл Орталық Азия аумағында жүзеге асырылып отыр. Жоба халықаралық стандарттарға сай ұйымдастырылып, озық тәжірибелерді, заманауи технологияларды және әлемдік деңгейдегі сарапшылардың қатысуын біріктіреді. Бүгінде геномика мен биоинформатика іргелі ғылым шеңберінен шығып, мемлекеттердің дамуы үшін стратегиялық маңызды бағыттарға айналып келеді. Дәл осы технологиялар климаттың өзгеруі мен жаңа экологиялық сын-қатерлерге бейімделген, өнімділігі жоғары әрі төзімді ауыл шаруашылығы дақылдарын жасауға мүмкіндік береді. Генетикалық зерттеулердің арқасында азық-түлік қауіпсіздігін арттырып қана қоймай, болашақтың маңызды ресурсы саналатын бірегей биоалуантүрлілікті сақтауға жол ашылады.

Қызылорда облысында Қазақстандағы күріштің шамамен 90%-ы өндіріледі, оның 35–40%-ы экспортқа шығарылады.Облыс әкімі Мұрат Ергешбаев пен Парламент Мәжілісінің депутаты Мұрат Әбенов және Қозыбаев университетінің Басқарма Төрағасы - Ректоры Ербол Исақаев, профессор Род Винг қатысуымен өткен кездесуде аграрлық геномиканы дамыту және күріш шаруашылығына заманауи геномдық технологияларды енгізу мәселелерін талқылады. Сапар барысында қатысушылар Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетіне барып, ЖОО-ның ғылыми-зерттеу әлеуетімен және өңірдегі бірқатар ірі агроөнеркәсіптік кәсіпорындардың жұмысымен : «Абзал и К» толық серіктестігінің күріш өңдеу зауыты және «Мағжан и К» серіктестігімен танысты. Сонымен қатар аймақ үшін құрғақшылық пен тұзды топыраққа бейімделген дақылдардың егістік алқаптарын, сондай-ақ қысқа вегетациялық маусымы бар сорттарды енгізу мәселелерінің өзектілігіне тоқталды. Осындай ауқымды міндеттерді шешу мақсатында Қазақ күріш шаруашылығы ғылыми-зерттеу институтымен  келесі жұмыстар жоспарланып отыр: * қазақстандық күріш сорттарының толық геномдық базасын құру; * Қызылорда өңіріндегі тұзды топырақ пен су тапшылығына барынша бейімделген сорттарды анықтау; * құрғақшылыққа, тұздануға және ауруларға төзімділік маркерлерін зерттеу; * геномдық селекция арқылы жаңа сорттарды өсіру мерзімін 10-12-ден 5-7 жылға дейін қысқарту. Жобаның екінші кезеңінде күрішті жедел өсіру үшін арнайы үдеткіш жылыжай орнату қарастырылған. Бұдан басқа, біз АӨК үшін білікті кадрлар даярлау бойынша бірлескен жұмыс жасауға дайынбыз. 1. Аризона университетімен биотехнологияның қос дипломды бағдарламалары бойынша Қызылорда облысы мектептерінің түлектерін даярлау мәселесі пысықталуда; 2. Ауыл шаруашылығы мамандықтары мен қос дипломды бағдарламаларға «Серпін» жобасы бойынша оқушыларды тарту; 3. «Болашақ»  бойынша Аризона геномика институтында Қорқыт Ата атындағы ҚазҒЗИ күріш шаруашылығы және Қызылорда университеті мамандарының тағылымдамадан өтуі. Халықаралық әріптестік негізінде нақты өңірлік міндеттерді шешуге бағытталған қадам Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласына пайда әкеліп, елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуға мүмкіндік береді.

  «Биотехнология» қос дипломды білім беру бағдарламасының 4 курс студенті Кристина Борисова Аризона университетінің Өсімдіктер туралы ғылымдар мектебінің магистратурасында оқуға ресми шақыру алды. Ол оқуын 2026 жылдың тамыз айында бастайды. Кристина СҚО Мамлют ауданының ауыл мектебін үздік бітіріп, Қозыбаев университеті мен Аризона университетінің қос диплом  бағдарламасына қабылданған алғашқы студенттердің бірі болды.  Бағдарлама шеңберінде білім алушы ағымдағы оқу жылының күзгі семестрінде АҚШ-тағы Аризона университетінің бас кампусында оқыды. Оқу барысында студент өзін ғылыми-зерттеу қызметінде белсенді жас зерттеуші ретінде көрсетті. Кристина бірқатар ғылыми жарияланымдардың авторы, сондай-ақ команда құрамында «Биотехнология»  білім беру бағдарламасы бойынша Республикалық студенттік пәндік олимпиадада III орын алды. Аризона университеті Кристинаға оқу ақысын, медициналық сақтандыру және ғылыми-зерттеу жұмыстарына байланысты  негізгі шығындарды қамтитын академиялық әрі қаржылық қолдау пакетін ұсынды.  Болашақта ол ғылыми-зерттеу және оқытушылық- көмекші бағдарламаларына қатысу арқылы оқу мен ғылыми жұмыстарды қатар алып жүреді. Мұндай тәжірибе АҚШ-тың жетекші зерттеу университеттерінде кеңінен қолданылады және талантты жас ғалымдарды қолдауға бағытталған. Кристинаның ғылыми қызығушылықтары агробиотехнологиямен және өсімдіктердің геномдық зерттеулерімен байланысты. Ол дақылдардың климаттық өзгерістерге тұрақтылығы және ауыл шаруашылығы үшін практикалық маңызы бар шешімдерді іздеу мәселелеріне ерекше назар аударады.

ҚР Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек Аризона геномика институтының директоры Род Винг және Kozybayev University Басқарма төрағасы - ректоры Ербол Исақаевпен кездесу өткізді. Кездесу барысында тараптар агрогеномиканы дамыту, ауыл шаруашылығына заманауи геномдық технологияларды енгізу, сондай-ақ халықаралық ғылыми ынтымақтастықты кеңейту мәселелерін талқылады. Әсіресе климаттық өзгерістерге төзімді, су ресурстарына тәуелділігі төмен, өнімділігі жоғары әрі тағамдық құндылығы мол күріш пен бидайдың жаңа сұрыптарын шығару мәселесіне ерекше назар аударылды. Профессор Род Винг Қазақстандағы геномдық зерттеулерді дамытудың қысқа және ұзақ мерзімді шараларын қамтитын стратегиялық көзқарасын таныстырды. Атап айтқанда, Қазақстанның күріш өсірілетін өңірлерінде күріш шаруашылығындағы су тұтынуды едәуір азайтуға мүмкіндік беретін кезектесіп суару және құрғату әдісін (Alternate Wet Drying, AWD) енгізу жөнінде ұсыныстар айтылды. Сонымен қатар қазақстандық күріш пен бидай коллекцияларының генетикалық әртүрлілігін үлгілерді қайта секвенирлеу арқылы бағалау, климаттық жағдайларға төзімді ең перспективалы сұрыптарды анықтау мақсатында ауқымды далалық фенотиптеу жұмыстарын жүргізу, сондай-ақ генетика, өсімдік селекциясы, геномика, агрономия, ирригацияны басқару және фитопатология салаларында ұлттық кадр даярлау жүйесін қалыптастыру мәселелері қарастырылды. Профессор Род Вингтің айтуынша, аталған бастамаларды жүзеге асыру ұзақ мерзімді перспективада Қазақстанның жаһандық азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі негізгі қатысушылардың бірі ретіндегі позициясын нығайтуға мүмкіндік береді. Kozybayev University Басқарма төрағасы - ректоры Ербол Исақаевтың сөзінше, Аризона геномика институтымен және Аризона университетімен ынтымақтастық жаңа буын мамандарын даярлаудан бастап селекция, азық-түлік қауіпсіздігі және тұрақты ауыл шаруашылығы салаларындағы қолданбалы жобаларды іске қосуға дейінгі нақты нәтижелерге қол жеткізуге бағытталған. Аталған бастамаларды жүзеге асыру – Қазақстанның ғылыми әлеуетін нығайтуға және елдің аграрлық дамуына арналған заманауи геномдық платформаны қалыптастыруға бағытталған кешенді стратегияның бір бөлігі.

JGU — 2009 жылы құрылған Үндістандағы жетекші жеке көпсалалы университеттердің бірі. Оқу орны QS рейтингтерінде жоғары орындарға иеленіп, құқықтық және әлеуметтік ғылымдар бойынша Үндістандағы №1 жеке жоғары оқу орны ретінде танылған. Университет ағылшын тілінде оқытумен және халықаралық құрамымен ерекшеленеді. Бүгінде мұнда 100-ден астам елдердің 16000-нан астам студенттері оқиды. Ал ұжымдағы 1100 оқытушының шамамен 14% - шетелдік мамандар құрайды. JGU-дың Институционалдық даму және стратегиялық жаһандық өзара іс-қимыл кеңсесінің директоры, профессор Рахул Бхандари екі университет арасындағы ықтимал серіктестік бағыттары туралы айтты. Ынтымақтастықтың негізгі бағыттарының бірі — студенттердің академиялық алмасуы. Әзірге осы бағдарлама аясында JGU-де қазақстандық студенттер білім алмайды. Сонымен қатар, үнді университеті заң саласы профессорларына арналған алты күндік интерактивті құқықтық воркшоп ұйымдастырады. «Бізде 30-дан астам елден 100-ге жуық профессорлар мен оқытушылар бар. Олар 30 күндік ғылыми тағылымдамадан өтіп, осы уақыт ішінде бірлескен зерттеулер жүргізеді. Олардың қатарында Қазақстаннан келген екі оқытушы да бар. Біз бұл нәтижелі жұмысты жалғастыруға дайынбыз. Сонымен қатар, тағылымдамаға қатысты тұру, тамақтану және зерттеу шығындарын толығымен жабамыз», - деп атап өтті Рахул Бхандари. Интернационалдандыру және халықаралық бағдарламалар жөніндегі Басқарма мүшесі Мансұр Әлімханов университеттің Медициналық факультетінде бірнеше жылдан бері Үндістаннан келген студенттер білім алып жатқанын атап өтті. Биыл оқу орны жаңа шетелдік талапкерлерді қабылдауға дайындалуда.

Жоғары оқу орнында «Серпін» бағдарламасы аясында білім алып жатқан Тіл және әдебиет институтының «Шет тілі: екі шет тілі» білім беру бағдарламасының бітіруші 4 курс студенттері үшін дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Шараға ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің СҚО бойынша департаментінің, СҚО Еңбек мобильділігі орталығының, СҚО жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының өкілдері мен партия , қалалық қоғамдық кеңестің мүшелері және университет басшылығы жиналды. Күн тәртібінде серпіндік түлектерді жұмыспен қамту мәселесі талқыланды. Аталған жоба еліміздің оңтүстік өңірлерінің жастарын кадр тапшылығы бар аймақтарда оқытып, білікті мамандар даярлауға бағытталған. Оқу ордамыз 2014 жылдан бері «Мәңгілік ел жастары – индустрияға!» жобасы аясында «Серпін – 2050» бағдарламасы бойынша мамандар даярлап келеді. Кездесу барысында қатысушылар бағдарламаның өңір үшін маңызын атап өтті. Дөңгелек үстелде серпіндік түлектерді өңірде тұрақтандыру, жастарды жұмыспен қамту, әлеуметтік қолдау және кәсіби бейімдеу мәселелері қозғалды. Студенттер өз ұсыныстарын айтып, мемлекеттік органдар мен жұмыс берушілер тарапынан қойылған сұрақтарға жауап алды. «Жұмыс күшінің ұтқырлығын арттыруға бағытталған ерікті қоныс аудару бағдарламасы аясында білім алушыларға бірқатар жеңілдіктер қарастырылған. Біздің тарапымыздан баспана сатып алу үшін 7 млн теңге көлемінде сертификат беріледі. Егер өңірде қалып, еңбек етуге шешім қабылдасаңыздар, сіздерге осындай қолдау көрсетіледі. Сонымен қатар, ауылдық жерлерге жұмысқа орналасқан жағдайда, баспана тапқанға дейін коммуналдық төлемдер мен жалға алу шығындарын бір жыл көлемінде өтеуге көмек беріледі»,-деді СҚО Еңбек мобильділігі ортлығының маманы  Бахытгуль Болыспаева Бүгінде Қозыбаев университетінде «Серпін» бағдарламасы бойынша 146 студент білім алуда. Биыл педагогикалық бағыт бойынша 47 түлек оқуын аяқтайды. Қазіргі таңда СҚО-да педагогикалық мамандарға сұраныс жоғары. Өңірде осы сала бойынша 800-ден астам маман тапшы. Бұл серпіндік түлектердің еңбек нарығында сұранысқа ие екенін көрсетеді. Жиын соңында қатысушылар «Серпін» бағдарламасы жастарға сапалы білім алуға мүмкіндік беріп қана қоймай, өңірлердегі кадр тапшылығын азайтуға, әлеуметтік тұрақтылықты нығайтуға және жастарды жұмыспен қамту мәселесін тиімді шешуге ықпал етіп отырғанын атап өтті.

Қозыбаев университетінің білім беруді аккредиттеу жөніндегі Орталық Азия қауымдастығының (CAAAE) сараптамалық тобы өз жұмысын бастады. Екі күн ішінде университеттің 7 Білім беру бағдарламасының сапасын бағалау жүргізіледі: * 6B01601 Тарих; * 6B07101 Машина жасау; * 7M07101 Машина жасау; * 6B01506 География; * 6B06106 басқарудағы ақпараттық жүйелер ҚББ; * 6B06203 Электроника және телекоммуникациялар ҚББ; * 6B01103 Білім берудегі психология ҚББ. Мамандандырылған аккредиттеу рәсімі шеңберінде сарапшылар білім беру бағдарламаларының мазмұнымен, материалдық-техникалық базасымен, ғылыми және оқу қызметінің нәтижелерімен танысады, сондай-ақ университет басшылығымен, оқытушылармен, студенттермен және жұмыс берушілермен кездесулер өткізеді. Аккредиттеуден өту мамандарды даярлау сапасын растаудың және университеттің білім беру қызметін одан әрі дамытудың маңызды кезеңі болып табылады.

6–10 мамыр аралығында Ақтау қаласында қатарынан жазғы көпсайыстан екі Қазақстан Чемпионаты (жүзумен үшсайыс және күштік гимнастикамен үшсайыс) және Маңғыстау облысының екісайыс бойынша Чемпионаты  өтті. ЖОО командасы Солтүстік Қазақстан облысының құрамасы атынан өнер көрсетті. Біздің студенттер мен магистранттар 18 медаль жеңіп алды: (13 алтын, 4 күміс және 1 қола)! Жалпыкомандалық есепте университеттің спорт клубы бірінші орынды иеленді. Аталған чемпионаттардағы үздік нәтижені магистрант Никита Изотов көрсетті. Ол 6 алтын медаль жеңіп алып, абсолюттік біріншілікте оныншы рет Қазақстан Республикасының мықты полиатлоншысы атанды. Бұл — университет құрамасы тарихындағы ең жоғары жетістік! ФКС-23-3 тобының үшінші курс студенті Мария Павлова да жоғары нәтиже көрсетті. Мария 4 алтын медаль иеленіп, қыздар арасындағы абсолютті біріншілікте үшінші рет жеңімпаз атанды. ФКС-22 тобының студенті Данила Свиржевский қоржынға 3 күміс медаль әкелді. Магистрант Юлия Безушко үшінші орынға ие болды. Ал ФКС-25-3 тобының студенті Алихан Тастанбеков күміс жүлдегер атанып, осы Чемпионатта СШҮ нормативін орындады.   Ардагерлер санатында аға оқытушы және команданың жаттықтырушысы – А. В. Наумов өнер көрсетіп, 3 алтын медаль жеңіп, ел чемпионы мәртебесін алпысыншы рет растады! «Жанель Нуралина 4-ші орынға ие болды. Алайда оның командалық есепке қосқан ұпайларының арқасында біздің спорт клубымыз чемпион атанды! Университет басшылығына студенттік спортты қолдап, командаға жан-жақты жағдай жасап, облыстың жетекші спортшыларына грант бөлгені үшін үлкен алғысымызды білдіреміз!»,- деді жаттықтырушы Александр Наумов.   Спортшылар мен жаттықтырушыларды құттықтаймыз! Жаңа спорттық биіктерді бағындыра беріңіздер!

Қозыбаев университетінің студенттері Отан қорғаушылар күніне арналған қазақ күресінен «Қызылжар Барысы» облыстық турнирінде жоғары нәтижелер көрсетті. Сапарғали Досжан-55 кг салмақ дәрежесінде жеңімпаз, ФКС-23-к. Ильбисинов Руслан-74 кг салмақ дәрежесінде жеңімпаз,  ФКС-23-к. Калелов Мухамед-74 кг салмақ дәрежесінде II орын, ФКС-22-1. Динер Дмитрий – «Түйе палуан» жарысында II орын, ФКС-22-1. Мурзаш Әділет – «Түйе палуан» жарысының жеңімпазы, ФКС-23-к. 2026 жылғы Қазақстан чемпионы Әділет Мурзаш пен әлем Кубогының жүлдегері Дмитрий Динер абсолютті салмақ дәрежесінде финалға шықты! Нәтижесінде Әділет «Қызылжар Барысы» облыстық турнирінің жеңімпазы атанды! Енді спортшылар Астана қаласында өтетін «Қазақстан Барысы-2026» республикалық турнирінде СҚО атынан өнер көрсетеді! Сәттілік тілейміз!